Anadolu toprakları verimliliğiyle ve ürün çeşitliliğiyle dünyanın gıda ambarı konumunda.
Yıllık 60 milyon ton meyve sebze üretiyoruz.
Dünya genelinde üretim ve ihracatında ön sıralarda olduğumuz çok sayıda ürün var.
Fındık, kiraz, incir, kayısı, ayva, defne, kekik, sofralık zeytin, haşhaş tohumu üretiminde dünya birincisi olan Türkiye, kavun ve karpuzda ikinci; mercimek, antepfıstığı, kestane, vişne, şeftali, mandalina ve hıyarda üçüncü; ceviz, elma, domates, patlıcan, ıspanak ve biberde ise dördüncü sırada yer alıyor.
Anadolu coğrafyasında 15 milyon ton domates üretiliyor. Üretilen domatesler sadece taze olarak tüketilmiyor. Dondurularak, kurutularak, salça yapılarak, ketçap ve soslara dönüştürülerek 85 milyon insanımızın beslenmesine sunulduğu gibi dünyanın dört bir tarafına ihraç ediliyor.
Bu yazımızda kuru domatesteki başarımızı sizlerle paylaşmak istiyorum.
Anadolu coğrafyasının bereketli topraklarında yetişen kan kırmızı domatesler, binbir emekle güneşte kurutulduktan sonra 98 ülkeye ihraç ediliyor.
Türkiye, 2025 yılının 10 aylık döneminde 108 milyon dolarlık kuru domates ihraç etti ve İtalya’nın ardından dünya ikincisi oldu.
Akdeniz mutfağının en önemli lezzetlerinden kuru domateste, Türkiye’nin ihracatının yüzde 94’ü Ege Bölgesi’nden yapılıyor.
Egeli ihracatçılar, 101 milyon dolarlık kuru domates ihracatına imza attı.
İklim krizi pek çok üründe olduğu gibi kuru domateste de miktar bazında ihracatta azalışı beraberinde getirdi.
Türkiye, 2024 yılının 10 aylık döneminde 38 bin 860 ton kuru domates ihraç etmişken, 2025 yılının aynı döneminde yüzde 11’lik kayıp yaşadı ve 34 bin 419 ton kuru domatesi dünyanın dört bir tarafına ihraç etti.
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, miktar bazında yüzde 11’lik azalışa karşın, ortalama ihraç fiyatında yüzde 12’lik artışa imza attıklarını ve bu sayede 2024 yılı ihracat rakamlarını koruduklarını müjdeledi.
Kuru domateste ihracatın artması için ihracatçıların Ankara’dan bir beklentileri var.
Avrupa Birliği, Türkiye’den kuru domates ihracatına yıllık 8 bin 900 ton kota uyguluyor. Türk ihracatçısı bu kotayı ocak ayında dolduruyor. Sonrasında 11 ay AB dışındaki ülkelere ihracat yapabiliyor.
EYMSİB Başkanı Hayrettin Uçak, bu kotanın kaldırılması ya da 30 bin tona çıkarılması için Ticaret Bakanlığı’ndan destek taleplerini dile getiriyor. Başkan Uçak, bu gerçekleştiği takdirde kuru domates ihracatından 200 milyon dolar dövizi Türkiye’ye kazandırma sözü veriyor.
Türk kuru domateslerinin makarnalardan salatalara, kahvaltılardan çorbalara, etli yemeklerden balığa, tavuktan pizzalara kada geniş bir yelpazede kullanılıyor olması ihracatçılarımızın 200 milyon dolar hedefine ulaşmada ellerini güçlendiriyor.
Kuru domates ihraç ettiğimiz ülkeler listesine baktığımızda; Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, İngiltere, Almanya, Avustralya, Fransa, Yunanistan, Hollanda, Kanada, Japonya gibi alım gücü yüksek ülkelerin öne çıktığını görüyoruz.
Minerallerden zengin olan kuru domates, kalp sağlığını ve kemik dokusunu korurken, karaciğeri temizliyor, bağışıklığı güçlendiriyor. A, K ve C vitamini deposu olan kuru domates, kanser savaşçısı antioksidan zengini, göz sağlığını korurken, demir yetersizliğine bağlı kansızlığı ve anemiyi önleme kabiliyetine sahip.
Tüm bu pozitif göstergeler Türkiye’nin kuru domates ihracatında yolunun açık olduğunu ve ihracat hedeflerine ulaşabileceğini gösteriyor.
