Halk arasında ve dünya kültüründe "sakura" olarak bilinen kiraz çiçekleri, mart sonu ile nisan başı arasında açarak doğanın uyanışını ve baharın gelișini müjdeliyor.
Uzun geçen kış mevsiminin bittiğinin habercisi ve baharın müjdecisi olan kiraz meyvesi Kuyez Yarım Küre’de ilk kez Manisa ve İzmir’de hasat ediliyor ve sofraları süslüyor.
Türkiye, kiraz üretiminde dünya lideri konumunda. İhracatında da ilk 3 ülke arasında yer alıyor.
Manisa ve İzmir’den başlayan kiraz hasadı, Denizli, Afyon, Isparta, Konya, Niğde, Gaziantep, Mardin, Iğdır hattını takip edip yaklaşık 2 bin kilometre yolculuktan sonra 3 aylık bir yolculuk sonunda noktalanıyor.
Türkiye uzun yıllar ortalamasında 60-70 bin ton aralığında kiraz ihraç ederken 2025 yılında iklim krizi kaynaklı büyük bir yara aldı.
Kiraz ihracatımız 2025 yılında 6 bin ton seviyesinde kaldı. Sadece ihracatta değil iç piyasada da kiraza ulaşmak mümkün olmadı.
Geçen yıl sohbet ettiğimiz pek çok dostumuz kilosu 600-800 TL aralığında olduğu için kiraz yiyemeden 2025 yılını geride bıraktıklarını dillendirdiler.
54 yıllık yaşamımda 2025 yılı gibi bir yılı hatırlamıyorum.
Neyse bu sene Türkiye’de üretilen kiraz hem vatandaşlarımıza hem de ihracat için yeterliydi.
Türkiye, 2026 yılın 1 Ocak – 10 Ağustos döneminde 68 bin 737 ton kiraz ihraç ederek 235 milyon dolar dövizi hanesine yazdırdı.
Kiraz ihracatımız 2025 yılının 1 Ocak – 10 Ağustos döneminde 6 bin 40 ton karşılığı 47 milyon 728 bin dolar olmuştu.
Kiraz ihracatı 2025 yılına göre göre miktar bazında 11 kat, döviz getirisi 4 kat yükseldi.
Türkiye’nin kiraz ihracatı 2024 yılında 1 Ocak – 10 Ağustos aralığında 66 bin 565 ton olurken, döviz getirisi 209,5 milyon dolar şeklinde gerçekleşmişti.
Kiraz bu yıl sofralarımızdaki yerini bir yıl aranın ardından alırken, ihracatta da 2025 yılının yaraları sarıldı.
Kiraz ihracatı yalnızca miktar ve değer açısından değil, pazar çeşitliliği bakımından da olumlu bir seyir izledi.
2025 yılında 34 ülkeye kiraz ihraç edilirken bu yıl bu sayı 52'ye yükseldi.
İspanya, İtalya, Litvanya, Letonya, Birleşik Krallık ve İrlanda'nın da aralarında bulunduğu 21 pazara yeniden ya da ilk kez ihracat gerçekleştirdik. Türk kirazının uluslararası pazarlardaki konumu güçlendi.
Almanya 74 milyon dolarlık ihracatla en büyük pazar olmayı sürdürdü. Rusya Federasyonu'na 67,5 milyon dolarlık, Polonya'nın 29 milyon dolarlık ve Irak'a 26,5 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaştık.
2027 yılında iklimsel bir kriz yaşamamayı ve kiraz ihracatında 250 milyon dolara ulaşmayı diliyoruz.
Kiraz ihracatında ilk dört ülke toplam ihracatımızın yüzde 85'ini oluşturuyor.
Bu pazarlardaki güçlü konumumuzu korurken ihracatımızı daha sürdürülebilir hale getirmek için pazar çeşitlendirmemiz gerektiğinin de altını çizmek gerekiyor.
Kirazda pazar çeşitlendirmesi dediğimizde ilk akla Çin geliyor. Çin’de kiraz sevgisi çok fazla. Özel günlerde, birbirlerini ziyaretlerde hediye olarak kiraz götürüyorlar. Kiraz, Çin’de zenginlik göstergesi olarak kabul ediliyor.
Türkiye 2017-18 yıllarında Çin’e kiraz ihracatının kapısını aralamıştı. Bir ihraç partisinde akdeniz meyve sineği çıkması bütün emeklerin heba olmasına yol açmıştı.
Temmuz ayında Çin’den bir heyet Türkiye’de kiraz bahçelerinde ve kiraz işletmelerinde incelemelerde bulundu. Bu heyetin vereceği olumlu raporla 2027 yılından itibaren Çin’e kiraz ihracatının tekrar başlamasını diliyoruz.
