İklim krizinin yakıcı etkileri her geçen gün kendisini hissettiriyor. İzmir uzun yıllar sonra su kesintileriyle tanıştı. İlk önce 3 günde bir olan kesintiler, sonrasında gün aşırı olmaya başlarken günümüzde her gün 23:00-05:00 saatleri arasında su kesintileriyle karşı karşıyayız.
İklim krizi tarımsal üretime de büyük darbeler vurmaya başladı. Türkiye, 2025 yılında meyve üretiminde yüzde 30’u aşan düşüş yaşarken, tahıllardaki üretim düşüşü yüzde 12,4 oldu.
Üretim düşüşünün çok belirgin olduğu ürünlerden birisi de çekirdeksiz sultani kuru üzüm oldu. Türkiye, çekirdeksiz sultani kuru üzüm ihracatında uzun yıllardır üretim ve ihracatında dünya lideri konumunda.
Osmanlı mutfağının gözdesi olan, padişahların beğenisini kazandığı için sultani ismini alan çekirdeksiz sultani üzümün anavatanı Türkiye.
Manisa-İzmir-Denizli üçgeninde 55 bin üretici 1 milyon 200 bin dekar alanda çekirdeksiz sultani üzüm üretimi yapıyor.
Sezonunda taze olarak yoğun bir şekilde tüketilen ve taze olarak ihraç edilen çekirdeksiz sultani üzümde kalan rekolte kurutuluyor.
Türkiye her yıl çekirdeksiz kuru üzüm ihracatından 450-500 milyon dolar döviz elde ediyor.
2024/25 sezonunda Türkiye, 546, 5 milyon dolarlık çekirdeksiz kuru üzüm ihracatıyla tarihinin en yüksek döviz getirisini elde etti.
İhracatımız miktar bazında ise; 153 bin 593 tonla son 25 yılın en düşük ihracat miktarı olarak kayıtlara geçti.
2023/24 sezonunu 207 bin tonluk ihracat rakamıyla geride bırakmıştık.
Kuru üzüm ihracatındaki rekorumuz 2008/09 sezonundaki 284 bin 554 tonluk performansımızdı.
2025/26 sezonunun ilk çeyrek ihracat verileri; çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında miktar bazındaki gerilemenin 2025/26 sezonunda da süreceğine işaret ediyor.
1 Eylül 2025 tarihinde başlayan çekirdeksiz kuru üzüm ihracat sezonunda ilk çeyrek geride kaldı.
Türkiye, 1 Eylül – 30 Kasım 2024 tarihleri arasında 53 bin 437 ton çekirdeksiz kuru üzüm ihraç etmişken, 2025 yılının aynı döneminde ihracat yüzde 24’lük azalışla 40 bin 461 ton’a geriledi.
18-23 Kasım 2025 tarihlerinde Güney Afrika’da Dünya Çekirdeksiz Kuru Üzüm Üretici Ülkeler Konferansı yapıldı. Bu konferans sonrasında yayınlanan rapora göre Türkiye, 2025/26 sezonunda 145 bin ton çekirdeksiz kuru üzüm ihraç edeceğini açıkladı.
Diğer üretici ülkelerin hedefleri alt alta sıralandığında 2025 yılında dünya genelinde 486 bin 802 ton kuru üzüm ihracatı öngörülüyor. Türkiye, 145 bin ton ihracatla dünya kuru üzüm ihracatının yüzde 30’unu tek başına gerçekleştirecek ve liderliğini sürdürecek. Ancak, iklim krizinin etkilerini 2025/26 sezonunda da hissetmeye devam edeceğiz.
