Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat ve TİM Başkanı Mustafa Gültepe ikilisi Türkiye’nin dış ticaret verilerini her ay başı düzenledikleri basın toplantısıyla kamuoyuna açıklıyorlar.
İhracat rakamları basın açıklamalarını Türkiye’nin gündemine getiren isim geçmiş dönem TİM Başkanlarından Oğuz Satıcı’ydı. Oğuz Satıcı TİM Başkanlığı yaptığı 2001-08 döneminde ihracat rakamlarını her ay farklı bir ilde düzenlediği basın toplantısıyla kamuoyuyla paylaşıyordu.
Türkiye’de 1 dolar, 1 TL olur mu tartışmalarının olduğu yıllardı.
TİM Başkanı Oğuz Satıcı her ihracat rakamı açıklamasında, her iki beyanatından birinde Merkez Bankası’na yüklenirdi ve sözleri kamuoyunda çok ses getirirdi.
İhracat rakamlarını her ay başka bir ilde açıklama geleneği Oğuz Satıcı’dan sonra TİM Başkanı olan Mehmet Büyükekşi döneminde de devam etti.
Yazılı basının güçlü olduğu o yıllarda bir basın ordusuyla Anadolu’yu karış karış gezen TİM Başkanları, birlik başkanları ve basın mensupları gittikleri illerde krallar gibi karşılanıyordu.
Açıklamaları gazetelere manşet oluyor ekonomi sayfalarında 7 sütuna 40 santim yer alıyordu. Ekonomi sayfalarının manşetlerini ihracat rakamları süslüyordu.
İsmail Gülle, TİM Başkanı olduğunda ihracat rakamlarını her ay farklı ilde basın toplantılarıyla açıklamaya niyetlense de pandemi dönemine denk geldi.
İhracat rakamları sonraki yıllarda Ticaret Bakanı ve TİM Başkanının ortak basın toplantılarıyla açıklanır oldu. Bu basın toplantıları Anadolu’nun farklı illerinde yapılmak yerine Ankara ve İstanbul’da gerçekleştirilir oldu.
Ekim ayı ihracat rakamları da Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat ve TİM Başkanı Mustafa Gültepe tarafından İstanbul’da açıklandı.
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat dış ticaret verileriyle ilgili detaylı bir sunum yaptı. Ekim ayında 24 milyar dolarlık ihracat rakamıyla Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ekim ayı ihracatına imza attığımızı, yıllık ihracatta 270 milyar dolar eşiğini aştığımızı paylaştı.
Bakan Bolat, ithalat rakamlarındaki artışın da altın kaynaklı olduğunu ifade etti.
İhracatta öne çıkan, gerileyen sektörleri, ihracatımızın arttığı pazarları, düştüğü pazarları detaylı bir şekilde anlatan Bakan Bolat hizmet ve mal ihracatında yıllık bazda 391 milyar dolara ulaştığımızı ve 2025 yılı sonu için belirlenen 390 milyar dolarlık hedefin aşıldığını dillendirdi.
Bakan Bolat, kalan iki ayda ihracatçıların performansıyla 2025 yılını 393-394 milyar dolara ulaşabileceğimizin ipuçlarını da verdi.
İhracatçılar için günlük reeskont kredi limitini 4,5 milyar liraya yükselttiklerini, yabancı reeskont kredi limitini 150 milyon dolardan 1 milyar dolara çıkardıklarını paylaşan Bakan Bolat, TCMB’nın ihracatçılar için döviz dönüşümünde sağladığı yüzde 3’lük avantajı da 6 ay uzattıklarının altını çizdi.
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’tan sonra söz alan TİM Başkanı Mustafa Gültepe, İhracatçılara sağlanan döviz dönüşüm desteğinin 6 ay uzatılmasından dolayı emeği olanlara teşekkür ederek sözlerine başladı.
Son 1 yıllık dönemde ihracatta 270,2 milyar dolara ulaşarak, 270 milyar dolar eşiğini kırdıklarının altını çizen Gültepe, ilk önce sektörlerin ihracat performansını sonra illerin ihracat rakamlarını özetledi.
Ekim ayında 1085 firmanın ilk kez ihracat yaptığı bilgisini veren Gültepe, ortalama ihraç fiyatının 1,56 dolardan 1,59 dolara yükseldiğini paylaşarak sözü pariteye getirdi.
Ekim ayında paritenin Türkiye’nin ihracat rakamlarına 706 milyon dolar katkı sağladığı bilgisini veren Gültepe, paritenin ekim ayında ihracat artışındaki payının yüzde 3 olduğunu vurguladı. (Türkiye ekim ayında ihracatını yüzde 2,3 artırmıştı)
Türkiye’nin ihracatı ekim ayında 527 milyon dolar artı yazarken, paritenin katkısı 706 milyon dolar oldu. Başka bir ifadeyle ihracat pariteye tutundu. Dolar/Avro paritesi geçen yılki seviyesinde kalmış olsaydı ihracatımız 179 milyon dolar eksi yazacaktı.
TİM Başkanı Mustafa Gültepe Ekim ayı verilerini değerlendirirken, “Ekim ayı ihracatımız için önemli bir virajdı. Yılın son çeyreğine artıda başlamamız önemliydi. Bazı sektörlerimizin ekstra çabası ve paritenin katkısıyla mevcut tabloya ulaştık” sözleriyle ihracatın pariteye tutunduğuna vurgu yaptı.
Türkiye’nin yıllık enflasyonunun yüzde 33, 10 ayık kur artışının yüzde 22 olduğunu da dillendiren Gültepe, 2026 yılında enflasyon artışıyla döviz kuru artışının paralel olacağı bir yılın ufukta göründüğünü, isteklerinin de bu yönde olduğunun altını çizdi.
İhracatçıları da TİM ve İhracatçı Birlikeri’nin düzenlediği ticaret heyetlerine daha yoğun katılmaya davet etti.
Hükümetin son yıllarda açıkladığı tüm Orta Vadeli İstikrar Programlarında ilan edilen ihracat hedefleri hep aşağı yönlü revize edildi. 2024 yılında kamuoyu ile paylaşılan OVP’de 2025 yılı için 279,9 milyar dolar mal ihracatı hedefi konulmuştu. Kısa süre önce bu hedef 273,5 milyar dolara çekildi.
İhracatta 2026 yılından itibaren hedeflerin yukarı yönlü güncellendiği bir döneme girilmesini diliyoruz.
